Menu witryny
Strona główna
Aktualności
Archiwum
O szkole
Kółka zinteresowań
Realizowane projekty
Dla rodziców
----------------------
e-Dziennik - logowanie
Poczta - logowanie
Owncloud - logowanie
Stowarzyszenie KFR
----------------------
Nowości
Popularne
BIP

Linki
Mam kota na punkcie mleka
Linki

Linki
Advertisement
Linki
Gościmy
Odwiedza nas 1 gość
Fasola z orzełkiem w "Ogródku Marysi" Utwórz PDF Drukuj Wyślij znajomemu


Fasola z orzełkiem w "Ogródku Marysi"

Uczniowie klasy IIIa gimnazjum z naszej szkoły mieli niecodzienną lekcję historii. W ramach cyklu zajęć poświęconych drodze Polaków do niepodległości, 4 maja, czyli tuż po Święcie Konstytucji 3 maja  zapoznani zostali przez nauczycielkę z rolą fasoli niepodległości, zwanej też fasolą z orzełkiem w czasach zaborów. Następnie zaopatrzeni w narzędzia ogrodnicze udali się do szkolnego ogródka, by zasadzić ziarenka tego symbolu patriotyzmu Polaków. Każdy z uczniów otrzymał również nasiona fasoli do zasadzenia we własnym ogrodzie.

Fasola z orzełkiem ma niezwykłą i długą historię. Już na pierwszy rzut oka wywołuje zdumienie. Jej białe nasiona natura ozdobiła znamieniem w kolorze wiśniowo-czerwonym w kształcie "orzełka", nad orzełkiem, występuje niewielka plamka, przypominającą koronę. Kiedy Polska straciła niepodległość, najprawdopodobniej właśnie w jednej z pstrych odmian dopatrzono się orzełka i tak została fasolą patriotyczną. Wiek XIX to był czas, gdy - w ramach oporu przeciw zaborcom - noszono biżuterię patriotyczną. Na pierścienie i medaliony z orzełkami nie każdego było stać. Fasolę z orzełkami zaś mógł uprawiać każdy, ale trzeba było ją siać konspiracyjnie. Nasiona przekazywano sobie w wielkiej tajemnicy i siano między ziemniakami aby była mniej widoczna. Za uprawę fasoli niepodległości groziły represje. Ponoć w zaborze rosyjskim mogła to być nawet zsyłka na Sybir. W wielu rodzinach fasolę niepodległości dodawano do potraw świątecznych, np. wigilijnych, czy w rocznice patriotycznych wydarzeń. Z fasoli orzełkowej robiono różańce albo noszono przy sobie jako coś w rodzaju narodowego talizmanu, zabierano ją również na emigracje.
Obecnie tradycja uprawy polskiej fasoli patriotycznej najlepiej przetrwała w USA, w ogródkach polskich emigrantów. Fasolka z orzełkiem jest wpisana na listę produktów regionalnych województwa małopolskiego. Byłoby dobrze aby udało się ją rozpowszechnić również w naszej gminie, zwłaszcza w tym roku, kiedy obchodzimy 100 rocznicę odzyskania niepodległości. Teraz możemy już uprawiać tę odmianę bez obaw i do woli oraz przyrządzać z niej różne potrawy. Warto, by na powrót pojawiła się na naszych stołach a nawet by stała się naszym daniem narodowym, które przygotujemy przynajmniej jeden raz w roku - 11 listopada, na Święto Niepodległości. 

Nasiona fasoli przekazała mi pani etnograf dr Aleksandra Kleśta- Nawrocka, za co serdecznie dziękuję.
Anna Milewska Inglot

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »