Menu witryny
Strona główna
Aktualności
Archiwum
O szkole
Kółka zinteresowań
Realizowane projekty
Dla rodziców
----------------------
e-Dziennik - logowanie
Poczta - logowanie
Owncloud - logowanie
Stowarzyszenie KFR
----------------------
Nowości
Popularne
BIP

Linki
Mam kota na punkcie mleka
Linki

Linki
Advertisement
Linki
Gościmy
Bociany
Bociani kalendarz Utwórz PDF Drukuj Wyślij znajomemu

 

 
Maj Utwórz PDF Drukuj Wyślij znajomemu

Wykluwają się pisklęta, wywołuje to wyraźny niepokój rodziców. Wysiadujący ptak często wstaje, poprawia i przesuwa jaja, a po wyklucia się pisklęcia, zjada puste skorupy.

Małe boćki są całkowicie pokryte białym puchem, a dzioby i nogi mają czarne.

Po wykluciu początkowo leżą na dnie gniazda, unosząc tylko głowy, potem siedzą na rozdętym, okrągłym brzuchu opierając się na zgiętych, rozstawionych nogach i są

całkowicie bezradne.

Rodzice na zmianę ogrzewają je i sprawują intensywną opiekę. Karmią, osłaniają podczas burz lub ocieniają je w czasie spiekoty.Gdy pisklęta częściowo się opierzą, są pozostawiane same w gnieździe, a oboje rodzice są zajęci dostarczaniem pokarmu.

Po upływie trzech tygodni młode zaczynają stawać na nogach. Początkowo niepewnie utrzymują równowagę, ale szybko zaczynają chodzić po gnieździe przejawiając zainteresowanie otoczeniem np. pilnie obserwują niebo i klekotaniem reagują na widok obcego bociana lub dużego ptaka drapieżnego.

Młode boćki rosną szybko. Bezpośrednio po wykluciu ważą 70-75 g, a po czterech dniach dwa razy więcej, natomiast po trzech tygodniach 150-200 g. Maksymalną masę, nieco ponad 3000 g, osiągają pod koniec 7 tygodnia życia.

Młody przychodzący na świat jako pierwszy jest zwykle większy i silniejszy od swoich

braci i sióstr.

Zdarza się, że rodzice wyrzucają z gniazda osobniki słabe i chore.

.

Sylwia Przybylak i Nikola Ruszkowska

 

Źródło: ,,Bociany i boćki” Z. Jakubiec, P. Szymoński pod red. R. Guziaka. i publikacje PTPP ,, pro Natura” oraz bocianopedia

 

Szanowni Czytelnicy!

 

Mija rok naszej wspólnej przygody z bocianami. Towarzyszyliśmy im podczas rodzicielskiego trudu wychowywania piskląt, długiej wędrówki, a nawet podczas wypoczynku na zimowiskach.

Mamy nadzieję ,że przekazywane wiadomości były ciekawe i użyteczne, a na bociany będziecie patrzyli teraz okiem doświadczonego ornitologa.

Dziękujemy za miłe gesty czytelniczej sympatii, z którymi często spotykaliśmy się w

ciągu całego roku.

Na zakończenie czytelniczej przygody przygotowaliśmy niespodziankę w postaci

,, Bocianiego kalendarza”

Do zobaczenia na bocianim szlaku!

 

Koordynatorka projektu ,, Bocian” A. Bartosik

i badacze z Gimnazjum im. MSC w Kawęczynie

 
Kwiecień Utwórz PDF Drukuj Wyślij znajomemu

Czas na zajmowanie gniazd. Pierwszy na nim siada najczęściej samiec i zaraz przystępuje do poprawiania konstrukcji. Znosi materiał i pilnuje, aby obranego gniazda nie zajął inny bocian. Przylot samicy (najczęściej 2-5 dni później) powoduje, że prace nabierają tempa i zwykle po 2-3 dniach gniazdo jest odnowione . W znoszenie materiału do budowy gniazda zaangażowany jest przede wszystkim samiec. Przyniesione w dziobie gałązki składa on na brzegu gniazda i dopiero samica układa je w wybranym miejscu.
     Gniazdo jest nadbudowywane  każdego roku i może mieć średnicy do 2 m,
wysokości 1m i średnim ciężarze ok. 500 kg (znaleziono gniazdo ważące 2 tony).
     Budowa gniazda jest czynnością regulowaną instynktem.
Walki o gniazda
     O gotowe gniazda toczą się zacięte i długotrwałe walki od przepychanek, aż po walki
w powietrzu. Jako broń używane są dzioby i skrzydła. W walce biorą udział najczęściej
samce lub gdy nie ma złożonych jaj to obydwoje partnerów. Sukcesy odnoszą najczęściej ptaki, które w poprzednim roku zasiedlały gniazdo. Stwarza to silna motywacja do obrony swej ,,własności”. Niekiedy  zdarza się, że w walce zwycięża napastnik wówczas samica bez protestów  przyjmuje zwycięzcę. Jeśli w gnieździe były złożone jaja to są wyrzucane i składane nowe.
Bocianie zaloty
     Bociany kopulują tylko w gnieździe. Czynią to często(czasem nawet 10 razy dziennie) i zachowują się przy tym bardzo głośno Cała ceremonia na gnieździe to szereg gestów i tanecznych figur przyjmowanych przez oba ptaki. Charakterystyczne jest zarzucanie głowy głęboko na plecy połączone z głośnym klekotaniem i ukłonami. Podstawą komunikacji jest ,,mowa ciała”.
   Kopulacja następuje najczęściej na drugi dzień po przylocie samicy. Wydaje się to mało romantyczne, ale późny przylot z zimowisk i długi czas przeznaczony na wyprowadzanie lęgu nie sprzyja ,,marnowaniu czasu” na wielodniowe toki i skomplikowany rytuał.
Składanie jaj
      Średni termin złożenia pierwszego jaja przypada na 30 kwietnia. Samica składa od 2 do 5 jaj najczęściej w odstępach dwudniowych. Wysiadywanie rozpoczyna się po złożeniu drugiego jaja i trwa 33-34 dni. W wysiadywaniu lęgu biorą udział oba ptaki. Zmiana partnerów na gnieździe następuje kilkakrotnie podczas dnia o stałych porach. Przy zmianie następuje ceremonia powitania polegająca na wspólnym klekotaniu i delikatnym  drapaniu dziobem z tyłu głowy. Przy okazji przewraca się jaja, zapewniają ich równomiernie ogrzewanie i przewietrzanie dna gniazda.
Więzi małżeńskie
   Bociany przystępują do lęgów w 4-5 roku życia. Pary ptaków łączą się tylko na czas lęgów, a w okresie wędrówek i na zimowiskach żyją oddzielnie.
 Czynnikiem łączącym parę jest gniazdo, a później opieka nad potomstwem.
 Błędne jest fałszywe przekonanie, że bocianie pary są sobie wierne i łączą się na długie lata

                                                                                       Daria Michalak i Kinga Morusińska

Źródło: ,,Bociany i boćki” Z. Jakubiec, P. Szymoński  pod red. R. Guziaka. i publikacje PTPP ,, pro Natura” oraz bocianopedia.

 
Marzec Utwórz PDF Drukuj Wyślij znajomemu

Ptaki w początkach miesiąca przekraczają Kanał Sueski i pozostawiając za sobą Afrykę wędrują na północ wzdłuż wybrzeży Morza Śródziemnego, przez Turcję, cieśninę Bosfor do Europy.

Do Polski pierwsze bociany docierają w drugiej połowie miesiąca. Przeloty w znacznym stopniu uzależnione są od warunków pogodowych. Bociany wcześniej powracające są narażone na ataki mrozu, ale mają możliwość zajęcia najlepiej usytuowanych gniazd.

Bocian i dzieci

Przypisywanie bocianom przynoszenia dzieci jest najbardziej rozpowszechnionym wierzeniem.

W wiekach poprzednich zjawiskiem naturalnym było, że koniec zimy, wiosna, aż do nowych zbiorów były okresem głodu i niedostatku i w związku z tym obniżonej płodności.

Lato, jesień i początek zimy zapewniały pokarm i tym samym łatwiej dochodziło do poczęcia, które w sposób naturalny kończyło się na wiosnę……. wraz z przylotem bocianów.

Istotnym jest przy tym fakt, że bocian odlatywał, więc według wierzeń mógł gdzieś dziecko chować, a jako jedyny duży ptak żyjący w sąsiedztwie człowieka mógł wiosną dziecko przynieść.

Sposób w jaki bocian przynosi dziecko jest przedstawiany zwykle – bobas przenoszony w zawiniątku trzymany w dziobie. Podobnie wygląda porcja siana niesionego do gniazda jako wyściółka.

 
Luty Utwórz PDF Drukuj Wyślij znajomemu

Polskie bociany przebywają ,, na wczasach na afrykańskich popasach”. Stanowią zgodną społeczność wczasową. Bocian przy bocianie, nóżka przy nóżce i dziób przy dziobie jedzą, śpią i spacerują. Nie mają żadnych obowiązków. Mają za to nienasycony apetyt.

Pod koniec lutego ogarnia ich przemożna potrzeba powrotu do polskich realiów. Rozpoczynają wiosenną wędrówkę. Początkowo jest to raczej włóczęga z kilkudniowymi przerwami na lepszych żerowiskach.

Bociania stolica Polski

Bocianią stolicą Polski jest wieś Żywkowo. To mała miejscowość położona na Warmii, pół kilometra od granicy polsko- rosyjskiej. Liczy 9 gospodarstw i 4 czynnych rolników. Mieszka tam 30 osób (w tym dwoje dzieci), a gniazd bocianich jest 50! i szacuje się, że odlatuje z nich około 200 ptaków.

Daria Michalak i Kinga Morusińska


Źródło: ,,Bociany i boćki” Z. Jakubiec, P. Szymoński pod red. R. Guziaka. i publikacje PTPP ,, pro Natura” oraz bocianopedia.

 
Styczeń Utwórz PDF Drukuj Wyślij znajomemu
Polskie bociany przebywają na zimowiskach w Afryce Środkowo- Wschodniej i Południowej.
Spotykają się tam z swymi ,, kuzynami” z rodziny bocianowatych np. bocianem czarnym, bocianem białobrzuchym, bocianem białoszyim i żabiru afrykańskim.


§ Bocianie prawo

Bocian symbolizuje wędrówkę, dobrą wróżbę, płodność, urodzaj, macierzyństwo, wierność małżeńską, a także mądrość, czujność, długowieczność i zmartwychwstanie. Rzymianie wierzyli, że młode bociany utrzymują stare, niezdolne do samodzielnego zdobywania pożywienia. Do tej pory znajduje to wyraz w tzw. bocianim prawie (łac. lex ciconaria), zobowiązującym dzieci do utrzymywania starych rodziców..
Sylwia Przybylak i Nikola Ruszkowska

Źródło: ,,Bociany i boćki” Z. Jakubiec, P. Szymoński pod red. R. Guziaka. i publikacje PTPP ,, pro Natura” oraz bocianopedia.
 
Grudzień Utwórz PDF Drukuj Wyślij znajomemu
   Najbardziej wytrwałe bociany wędrują nad Botswaną i Zimbabwe, aby dotrzeć do Republiki Południowej Afryki. Są u celu swej podróży .
Pokonały ponad 10 tys. km.

 

Długość życia bociana
    Omówienie długości życia bociana wymaga ocenienia ich śmiertelności w kolejnych latach życia. W pierwszym roku życia, ale już po wylocie z gniazd ginie 60-75% urodzonych w danym roku ptaków, a do 5. roku życia odsetek przeżywających utrzymuje się na poziomie 50%. Dopiero u ptaków starszych śmiertelność jest niższa i wynosi 20-25% osobników na rok. Jeżeli pominie się ptaki, które zginęły w pierwszym roku życia, to średnia długość życia bocianów wynosi 8-9 lat. Jest to, jak na ptaki, życie stosunkowo długie.
    W ciągu 8 lat życia statystyczna para bocianów ma więc szansę odbyć 4-5 lęgów i odchować 12-15 piskląt
    Jako ornitologiczny ,,smaczek” można przyjąć wiadomość, że maksymalna długość życia dla kilku bocianich rekordzistów wyniosła od 23 do 29 lat.

 

Daria Michalak i Kinga Morusińska

 

Źródło: ,,Bociany i boćki” Z. Jakubiec, P. Szymoński pod red. R. Guziaka. i publikacje PTPP ,, pro Natura” oraz bocianopedia.htm


W Nowym Roku:

Wszystkim naszym wiernym Czytelnikom w Nowym Roku życzę :

,,Niech się wcisną w Wasze ściany - szczęście, miłość i bociany”

 

Koordynatorka projektu ,, Bocian”
A.Bartosik
 
Listopad Utwórz PDF Drukuj Wyślij znajomemu

Listopad

Te bociany, które nie zostały w rejonach wielkich jezior afrykańskich wytrwale wędrują dalej. Pokonują Kenię, Tanzanię , Malawi i Zambię. Część z nich kończy tu swoją wędrówkę, a pozostałe lecą dalej na południe kontynentu.

Bocian w liczbach

jajo

  • długość 7.4 cm
  • szerokość 5,2 cm
  • liczba jaj 2-5 (wyjątkowo 1 lub 6)
  • okres wysiadywania 33-34 dni

pisklę

  • masa po wykluciu 70-77g
  • przebywanie w gnieździe 54-63 dni
  • osiąganie samodzielności po 70 dniach

ptak dorosły

  • rozpiętość skrzydeł ok. 2 m
  • długość ciała ok. 1m
  • wysokość 80 cm
  • ciężar 3-4 kg
  • długość dzioba – 16 – 20 cm

    gniazdo
  • ciężar ok. 500 kg (max 2 tony)
  • wysokość 0,5 –1,5 m, max 2,5 m
  • średnica 1 – 1,5 m (max 2 m)
  • wysokość nad ziemią 10 – 20 m

                                                                    Sylwia Przybylak i Nikola Ruszkowska

 

Źródło: ,,Bociany i boćki” Z. Jakubiec, P. Szymoński  pod red. R. Guziaka. i publikacje PTPP ,, pro Natura” oraz bocianopedia.htm

 
Październik Utwórz PDF Drukuj Wyślij znajomemu

    Bociany lecąc doliną Nilu omijają od wschodu Saharę. Pokonują Sudan, Etiopię, Ugandę i starają się dotrzeć w rejon wielkich jezior afrykańskich. Część ptaków (najczęściej dorosłych) tu się rozprasza (trzymają się pojedynczo lub w małych grupach) i  zimuje na sawannach w dorzeczu Konga podążając szlakiem szarańczy, która jest dla nich pożywieniem.
Natomiast  młode bociany lecą zazwyczaj dalej na południe i docierają nawet do RPA, bowiem w Afryce spędzają cały następny rok i na lęgowiska powracają ponownie dopiero w trzecim roku kalendarzowym( wtedy osiągają dojrzałość).
Trudy bocianiej podróży.
Poważnym zagrożeniem dla bocianów są kolizje z pojazdami i samolotami. Narażone na nie są głównie ptaki tworzące wielkie skupiska na małym obszarze( cieśniny Bosfor i Gibraltar).    Ptaki, które pokonały pierwsze niebezpieczeństwa  i dotarły na miejsce zimowania muszą zmierzyć się z czekającymi na nie dzikimi zwierzętami, takimi jak hieny, czy psy pustynne, które szukają łatwego pokarmu. Bociany często ze względu na brak drzew nocują na ziemi, dlatego są dla nich łatwym łupem.
 Bardzo groźne dla ptaków są również środki ochrony roślin używane dla wytępienia szarańczy, która jest głównym pożywieniem bocianów w Afryce. Znaczna ich ilość ginie spożywając ten zatruty pokarm.( pojedynczy bocian biały potrafi zjeść nawet do 3000 sztuk szarańczy w ciągu dnia)
Znaczące zagrożenie dla bocianów stanowią plemiona żyjące  w Afryce, dla których są one źródłem pożywienia. Do niedawna polowanie na ptaki odbywało się przy pomocy łuku, jednak w obecnych czasach coraz częściej jego miejsce zajmuje broń palna.
Jak widać bociany  mają przed sobą bardzo długą drogę, pełną wielu niemiłych niespodzianek.

                                                                                         Daria Michalak i Kinga Morusińska

 

Źródło: ,,Bociany i boćki” Z. Jakubiec, P. Szymoński  pod red. R. Guziaka. i publikacje PTPP ,, pro Natura” oraz bocianopedia.htm

 

 
Wrzesień Utwórz PDF Drukuj Wyślij znajomemu

Ostatnie bociany opuściły Polskę, a te które zrobiły to wcześniej przekraczają właśnie Bosfor. Następnie polecą nad wybrzeżem Morza Śródziemnego, przez Syrię, Liban i Izrael.

 

Pod koniec miesiąca dotrą do Egiptu, a później kierują się wzdłuż doliny Nilu i dalej na południe. Odpoczywają co pewien czas- zazwyczaj dzień lub najwyżej dwa.

Źródło: ,,Bociany i boćki” Z. Jakubiec, P. Szymoński

pod red. R. Guziaka. i publikacje PTPP ,, pro Natura”

Nikola Ruszkowska i Sylwia Przybyl

 

Podsumowanie bocianiego sezonu 2011

Bociany są zadowolone !

Bociany są zadowolone! Tegoroczne lato, które nie sprzyjało, ani rolnikom, ani osobom wypoczywającym okazało się bardzo pomyślne dla ptaków. Bociania stołówka, która była dobrze zaopatrzona pozwoliła wykarmić dużą liczbę potomstwa.

W naszej gminie na świat przyszły 42 boćki (przyp. w roku ubiegłym 27). W ciągu 12 lat badań po raz czwarty mamy przekroczoną liczbę powyżej 40 piskląt.

Z 19 gniazd zasiedlonych było 14, a 5 to pustostany. W 3 gniazdach w miejscowościach: Dzierzbotki, Dziewiątka i Leśnictwo zamieszkiwały rodziny wielodzietne z 5 maluchami. W Ciemieniu, Głuchowie i dwóch gniazdach w Żdżarach rodzice wychowywali po 4 pisklęta. Trojaczki pojawiły się Głuchowie, Tokarach i Marianowie. W gnieździe w Kowalach Pańskich był typowy model rodziny 2+2, ale po zaginięciu jednego z rodziców drugi musiał się zmagać z samotnym macierzyństwem. Trzy pary były bezdzietne, w tym jedna w wyniku walk o gniazdo straciła złożone jaja. Ogólnie z gniazd wyrzucono 3 pisklęta i 2 jaja.

Sukces lęgowy, czyli liczba młodych odchowana przez jedną parę dorosłych ptaków w tym sezonie wynosi 3.00 i jest jednym z wyższych w ciągu lat badań.

Sezon bociani na naszym terenie rozpoczął się już w styczniu, ponieważ wtedy dzięki wsparciu finansowemu ze strony Urzędu Gminy w Kawęczynie zamontowano dwie platformy w miejscowościach Milejów i Dzierzbotki. Ptaki zaraz na wiosnę wprowadziły się do nowych mieszkań, mimo stanu deweloperskiego. Pojawienie się 5 młodych boćków i w jednym z nich jest wspaniałym podziękowaniem.

Dobrym znakiem jest także zbudowanie nowego gniazda. Położone jest w Głuchowie na słupie oświetleniowy, a gospodarzem jego jest Starostwo Powiatowe w Turku.

Zdarzały się także chwile pełne grozy, ale zakończone happy endem. I tak z gniazda w miejscowości Dziewiątka, gdzie było 5 piskląt jedno pod koniec czerwca zostało zepchnięte. Oszołomiony bociek wylądował na ziemi i był bezradny, ponieważ jeszcze nie umiał fruwać. Dzięki niezwykłej troskliwości gospodarzy wiódł on sobie sielankowe życie i po 2 tygodniach, gdy jego rodzeństwo zaczęło naukę fruwania najpierw przyglądał im się ciekawie, a potem sam odbył pierwszy lot na gniazdo.

Druga groźna sytuacja miała miejsce w miejscowości Głuchów w gnieździe położonym na zbiorniku CO. Gospodyni nad ranem zauważyła że pali się kotłownia położona pod gniazdem i ogień rozprzestrzenia się w kierunku zbiornika CO. Do dziś niewytłumaczalnym pozostaje fakt, że ogień sam zatrzymał się tuż pod gniazdem, a bociany ze stoickim spokojem przyglądały się temu i nawet nie opuściły swojego ,, domu”.

Na koniec pragnę serdecznie podziękować wszystkim bocianim gospodarzom i miłośnikom tych ptaków za dostarczanie nam cennych informacji oraz bardzo życzliwe przyjmowanie.

 

Koordynatorka Projektu ,, Bocian”

 

A. Bartosik